Showing posts with label English self-study tips. Show all posts
Showing posts with label English self-study tips. Show all posts

Saturday, March 7, 2020

Học cách tự học tiếng Anh dành cho người lớn mất căn bản - bài 1

Bài này đã được đăng lên trên Facebook giờ đưa về đây để lưu. Và để tiếp tục chia sẻ.
------

Vì sao bạn học tiếng Anh mãi mà không thành công - Or: Học cách tự học tiếng Anh dành cho người lớn mất căn bản (1)

Chà chà, cái tựa của bài này nghe dài dòng quá phải không. Nhưng nó đúng là điều tôi muốn nói.

Rất nhiều người Việt Nam đã học tiếng Anh ở trường phổ thông hết 7 năm từ lớp 6 đến lớp 12 sau đó vào đại học học thêm ba bốn năm nữa. Ra trường ai cũng có chứng chỉ trình độ tiếng Anh mà ngày xưa thì gọi là trình độ B, còn bây giờ thì gọi là B1. Thế nhưng khi thực sự cần sử dụng thì hầu như không ai dùng được nhiều hơn mấy câu như Hello what's your name? My name is Lan. I am twenty six years old. How are you? I'm fine thank you. And you? Rồi sau đó thì trốn sạch vì có đứng lại mà người ta hỏi thêm thì sẽ không nói thêm được câu nào nữa.

Vì sao thế? Tôi đã đem câu hỏi này đi hỏi nhiều người và mỗi người cho tôi một câu trả lời khác nhau. Đa số cho rằng ở trường dạy dở quá, toàn sử dụng phương pháp câm điếc (!) thì làm sao mà có thể nghe với nói được.

Cũng có những người cho rằng hồi còn đi học thì tiếng Anh của mình thuộc loại không tệ nhưng khi ra trường đi làm không có cơ hội sử dụng thành ra quên hết. Bây giờ trong đầu không còn gì nữa mà cũng chẳng có thì giờ hoặc không có tiền để đi học cho nên đành bó tay chịu dốt.

Người khác thì cho rằng do mình không có động cơ, bởi vì học tiếng anh chỉ dành cho những người có năng khiếu đặc biệt hoặc đặc công việc buộc phải có tiếng Anh. Chứ mình không có năng khiếu mà trong công việc cũng chẳng cần sử dụng thì học để làm gì. Bây giờ cảm thấy cần thì đã lớn tuổi ra không học được nữa nên cũng chấp nhận, không băn khoăn gì.

Với những người này tôi đều đồng ý một phần nhưng tôi cho rằng họ vẫn chưa chạm được tới nguyên nhân cốt lõi. Thực ra ra để giỏi bất cứ một điều gì - kể cả học tiếng Anh - thì trước hết kết bạn phải nắm được những điều cốt lõi để thực hiện điều đó một cách hiệu quả.

Muốn có nhiều khách hàng thì phải học phương pháp giao tiếp với khách hàng cho hiệu quả. Muốn sản phẩm của mình được nhiều người biết đến thì phải học phương pháp quảng bá sản phẩm sao cho có hiệu quả. Muốn quản lý quy trình sản xuất thì phải biết phương pháp quản lý sao cho đạt hiệu quả tối ưu. Vậy thì muốn học tiếng Anh cho giỏi trước hết phải biết phương pháp học tiếng Anh Anh hay còn gọi là học cách học (learn how to learn).

Vậy nên những bài viết của tôi đưa lên trên Facebook không chỉ giúp cho các bạn học được hoặc nhớ lại một ít tiếng Anh mà chủ yếu giúp các bạn tự học tiếng Anh, để sau này không cần có thầy, không cần có hướng dẫn của ai, bạn vẫn tự đi được.

Vậy để tự học một ngoại ngữ - trong đó có cả tiếng Anh bạn sẽ cần gì?

Tôi nghĩ trước hết bạn cần nắm được hệ thống phát âm của ngôn ngữ đó đó và phát âm cho đúng, để cho người nghe hiểu được bạn muốn nói gì. Rồi sau đó khi bạn cần nói bất cứ điều gì thì bạn đều có thể chuẩn bị trước để lên nói và phát âm đúng.

Nếu làm được như vậy thì không có lý do gì mà bạn lại không tự tin. Đã tự tin rồi thì sẽ hăng hái sử dụng và dùng nhiều thì nhớ và trở thành kỹ năng - chỉ đơn giản thế thôi. Bước đầu hãy cứ như thế: phát âm cho đúng.

Nhưng làm sao để tự học? May quá, thời nay ngữ liệu  để cho các bạn học tiếng Anh hoàn toàn không thiếu thậm chí là quá thừa. Và chính vì nó quá nhiều nên các bạn mới bị loạn trước một rừng các ngữ liệu để không biết bắt đầu từ đâu. Vậy với những người chỉ cần giao tiếp căn bản in để lấy lại sự tự tin khi cần phải nói tiếng Anh với ai đó, tôi xin giới thiệu series VOA Learning English, bắt đầu từ trình độ cơ bản nhất.

Nó đây các bạn; mỗi ngày chỉ 5 phút thôi. Từ từ và đều đều. Mở lên nghe và lặp lại. Sau đó Google Translate app rồi chọn chức năng conversation (icon hình hai cái micro),  chọn dịch từ Anh sang Việt. Nếu Google Translate hiểu bạn và ghi lại đúng những gì bạn nói thì bạn đã thành công rồi đó.

Dưới đây là link của bài đầu tiên trong level 1 của series VOA Learning English. Chúc các bạn may mắn trong hành trình tự lấy lại căn bản tiếng Anh của mình và hẹn gặp lại các bạn ngày mai.

Thursday, March 5, 2020

Làm sao biết trình độ tiếng Anh của bạn ở đâu? Or - Test your own English level

Hi các bạn, sorry là tôi không giữ được lời hứa mỗi tuần đưa bài mới ít nhất một lần, do vụ coronavirus gây xáo trộn tùm lum kế hoạch của tôi. Và cũng rất vui khi hôm nay mở ra thấy số người theo dõi đã lên đến gần 30 - well, thực ra là sẽ có người nói là quá nhỏ và quá chậm (dù cũng có tăng).

Nhưng có hề gì, miễn đừng đứng yên một chỗ thôi, chứ có tăng là tốt rồi, còn nhỏ và chậm ư, bạn có biết những câu này trong tiếng Anh không - Slow, but sure - chậm nhưng mà chắc; và Small is beautiful - nhỏ mới đẹp! Nên chúng ta cứ bình tĩnh và tự hào, từ từ và đều đều là ok rồi vì đó cũng là phương châm đầu tiên của việc học tiếng Anh đó các bạn.

Nào, warm-up như thế là đủ rồi nhé, giờ thì đi vào chủ đề chính này. Không rõ là tôi có nhắc tới điều này ở đâu chưa, có thể là đã nhắc, nhưng nhắc lại cũng không hại gì. Rằng, hầu hết những người thành công trong việc học ngoại ngữ  đều là những người biết tự học- tức là học xong rồi sử dụng được, chứ không phải chỉ để lấy một mảnh giấy chỉ có giá trị nộp vào hồ sơ xin việc, xin học, xin học bổng gì gì đấy cho đủ bộ, chứ không có thêm chút tác dụng nào.

Bạn nào không tin, xin cứ tự đi tìm những người mà bạn biết rõ là giỏi ngoại ngữ, rồi phỏng vấn xin bí quyết của họ, thì sẽ thấy, chắc chắn phải có đến trên 90% sẽ nhắc đến năng lực tự học. Số còn lại có thể không nhắc đến hai từ "tự học", nhưng chẳng qua đó là do họ có năng khiếu đặc biệt nên học rất dễ dàng, hoặc họ có đam mê với ngoại ngữ, suốt ngày tiếp xúc với nó qua âm nhạc, tin tức, phim ảnh truyền hình, computer games, nên ngoại ngữ tự ngấm vào trong người hồi nào không hay, và vì thế không thấy là mình đang "tự học" vì họ đang chơi mà chứ đâu có học (nhưng thực ra đó vẫn là tự học!).

Nói cách khác, tôi cho rằng dù những người ấy có ý thức về sự "tự học" của mình hay không, thì "tự học" vẫn là bí quyết căn bản, đầu tiên, điều kiện cần và thậm chí có thể là điều kiện đủ để thành công trong việc học ngoại ngữ. Tôi nói thật đấy, ai không tin thì ... cứ thử đi, sẽ thấy, hi hi....

Nhưng để tự học, thì đầu tiên phải biết mình ở đang đâu, rồi mới bắt đầu xây dựng lộ trình dựa trên mục tiêu cần đạt, và kế hoạch thực hiện theo lộ trình ấy. Để dễ hiểu, các bạn hãy hình dung nếu bạn đi đăng ký học ngoại ngữ ở một trung tâm, thì việc đầu tiên mà người ta sẽ làm là yêu cầu bạn kiểm tra trình độ, rồi dựa trên đó mới xếp bạn vào lớp đúng với trình độ của bạn. Thì khi tự học cũng vậy, bạn cần có công cụ kiểm tra, để có thể thực hiện kiểm tra chính mình một cách chính xác với kết quả tin cậy được.

Nhưng không có thầy (vì tự học mà), thì bạn biết lấy đề kiểm tra ở đâu ra để mà tự kiểm tra. Ồ, câu hỏi này cách đây 20 năm trở về trước thì có thể chấp nhận được, chứ bây giờ, chúng ta đã trải qua 2 thập niên của thế kỷ 21 rồi, thời đại mà ngay cả những người già (như tôi) cũng thuộc lòng câu ca dao mới, rằng

Trăm năm trong cõi người ta
Cái gì không biết thì tra gúc - gồ

mà bạn còn hỏi tìm công cụ kiểm tra ở đâu thì ... thực là ... yếu quá, he he (thì thời đại toàn cầu hóa và công nghệ 4.0 hiện nay, mà không có tiếng Anh và không biết tự tìm thông tin thì ... nên dũng cảm nhận là mình yếu để tiến bộ thôi, chứ còn thắc mắc gì nữa he he)

Vấn đề là ở chỗ, bài kiểm tra trên mạng đn tự kiểm tra thì không hề thiếu, nhưng vấn đề là nó có chính xác và đáng tin cậy không cơ chứ? Và làm sao bạn có thể biết được điều này, khi bạn chỉ mới là một người tự mò mẫm dò đường chứ không phải là một chuyên gia để có thể đưa ra những phán đoán của riêng mình?

Chà, khó thật nhỉ. Nhưng đó chính là lý do tại sao tôi lập trang blog này. Vâng, để giúp các bạn con đường tự học của mình. Trước hết là cung cấp cho các bạn những công cụ mà các bạn có thể sử dụng cho việc tự học với độ tin cậy tương đối, chứ không phải mò mẫm thử và sai.

Trước hết xin giới thiệu với các bạn 2 trang tớ kiểm tra năng lực tiếng Anh của bạn. Đầu tiên là trang test your vocabulary tại địa chỉ testyourvocab.com

và trang thứ hai là https://dialangweb.lancaster.ac.uk/

Một khi bạn đã biết được trình độ của mình đang ở đâu thì bạn sẽ biết được lộ trình của mình cần đi là như thế nào.

Tạm thời các bạn hãy vào nghịch ngợm ở đó, rồi hôm sau tôi sẽ sẽ viết tiếp để hướng dẫn các bạn và trả lời những thắc mắc nếu có.

Chúc các bạn may mắn trong cuộc hành trình tự học với các công cụ mà tôi vừa giới thiệu.




Friday, February 7, 2020

Nghìn lẻ một cách tự học tiếng Anh (bài 2): Điều kiện "tiền đâu"

Hôm trước tôi có đưa lên bài 1001 cách tự học tiếng Anh, trong đó chỉ đơn giản giới thiệu 1 trang web với 101 cách tự học tiếng Anh, mà cách thứ 101 là ... đăng ký học tiếng Anh với Trung tâm EC, nơi đưa ra bài viết đó.

Vậy là sao? Có phải là, sau khi thử đủ cách (well, đủ 100 cách) bạn vẫn không hề học được, nên cuối cùng cũng phải tham gia học tiếng Anh ở một trung tâm, đúng không?

Đúng, và sai.

Đúng, là vì việc học tiếng Anh hoặc học bất kỳ một ngoại ngữ nào khác đều đòi hỏi phải có một cộng đồng người sử dụng ngôn ngữ ấy để mình học. Ngay từ định nghĩa của nó - ngôn  ngữ là một công cụ giao tiếp của con người - đã mặc định việc chúng ta không bao giờ có thể học một ngoại ngữ một mình để dùng cho riêng mình. Trừ trường hợp chúng ta học một tử ngữ (ngôn ngữ đã chết và không ai dùng nữa) với mục đích nghiên cứu, tất nhiên.

Nhân nhắc tới "tử ngữ", tôi nhớ đến một từ ngày nay chúng ta không dùng nữa nhưng thực sự rất hay, đó là từ "sinh ngữ". Ngôn ngữ còn đang sống. Ví dụ như, tất nhiên rồi, tiếng Việt mà gần 100 triệu người Việt chúng ta đang dùng. Hoặc một sinh ngữ rất quan trọng và đầy sức sống vì nó phát triển liên tục, có một vốn từ khổng lồ trên 1 triệu từ, và có số lượng người sử dụng trên thế giới lớn hơn bất cứ ngôn ngữ nào khác (nếu không kể tiếng Hoa, vốn là bản ngữ của một quốc gia có đến gần 1 tỷ rưỡi người). Vai trò của tiếng Anh như một ngôn ngữ quốc tế đã được xác lập từ thế kỷ 20 và từ khi được xác lập đến nay vị trí quan trọng của nó chưa bao giờ bị thách thức.

Quay trở lại vấn đề chính mà chúng ta đang bàn. Tóm gọn lại trong một câu: muốn học và sử dụng được một sinh ngữ, chắc chắn không thể chỉ học một mình. Nhưng, trừ phi bạn học một ngoại ngữ trong môi trường ngôn ngữ thứ hai - có nghĩa là ngôn ngữ được sử dụng chính thức ở nơi công cộng trong mọi lĩnh vực của cuộc sống, bạn sẽ luôn luôn phải học một mình với một tỷ lệ nào đó. Ví dụ, mỗi tuần bạn chỉ có thể gặp thầy dạy ngoại ngữ khoảng vài tiếng đồng hồ, còn lại chỉ nói tiếng Việt. Nếu bạn may mắn thì có thể dùng ngoại ngữ trong công việc, giả dụ thêm vài tiếng một ngày nữa. Thì bạn cũng chỉ tiếp cận với ngoại ngữ ấy khoảng tối đa 40% thời gian, còn lại là nói tiếng Việt.

Và trong thời gian 60% không đụng chạm đến ngoại ngữ ấy, bạn sẽ quên dần. Đó là nếu bạn đã có vốn sẵn. Còn nếu bạn đang học, thì học ở trường được bao nhiêu mà về nhà không dùng đến thì chắc chắn chỉ buổi học sau thôi là đã quên sạch bữa trước học gì rồi.

Đố là lý do tại sao chúng ta học ngoại ngữ rất nhiều mà sử dụng chẳng được bao nhiêu.

Và đó cũng là lý do vì sao chúng ta cần phải tự học. Vâng, tất cả những người học ngoại ngữ thành công đều giống nhau ở một điểm, đó là: Họ có khả năng TỰ HỌC.

Nhưng tự học không dễ. Vậy bí quyết là gì? Thực ra, bí quyết thì nhiều nhưng có thể tóm gọn lại trong mấy chữ, mà tôi tạm gọi là điều kiện "tiền đâu".

Tiền đâu là sao? À, là bạn cần có tiền và phải bỏ tiền ra để đến lớp, để có người nói cho mình nghe (người bản ngữ càng tốt), để có người nghe mình nói (dù là nói sai, ha ha), bắt mình đọc, viết, làm bài tập, và rồi sau đó có người sửa lỗi cho mình. 

Nhưng nếu bạn không có tiền thì sao nhỉ? À, thế giới chưa sụp đổ đâu các bạn. Không đến lớp thì cũng không sao, miễn bạn luôn nhớ một nguyên tắc căn bản (đầu tiên - tiền đâu) của việc học ngoại ngữ, đó là: Keep in touch with the language. Hãy luôn tiếp cận với ngôn ngữ mà bạn đang học.

Bằng cách nào ư? Tôi sẽ tiếp tục chia sẻ trên blog này, nhưng hôm nay xin giới thiệu với các bạn Bob the Canadian, một giáo viên tiếng Anh với kênh youtube rất nổi tiếng. Bob có một clip về tự học rất xuất sắc. Và, với kênh của Bob, bạn có học "một mình" - well, không hẳn thế, vì bạn đang học với Bob cơ mà, nhưng vẫn là học một mình ở nhà - và hoàn toàn miễn phí.

Vâng, miễn phí ạ. Không phải lo vụ "đầu tiên" - tiền đâu nữa. Sounds unreal? But yes, it's real!

Link đây: https://m.youtube.com/watch?v=3y623xixO1c&feature=share